Maaşım ödenmiyor: yirmi gün hangi hakla ilgilidir?
4857 m.34'te ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir neden dışında ödenmeyen ücret için iş görmekten kaçınma düzenlenir. M.24/II-e kapsamındaki ücretin kanuna veya sözleşmeye uygun ödenmemesine dayalı haklı fesih ayrı bir yoldur; bu iki hükmün koşulları birbirine taşınmamalıdır. Her haklı fesih için zorunlu yirmi günlük bekleme bulunduğu sonucu çıkarılamaz.
Her ayın ödeme günü, kararlaştırılan ücret, banka tutarı ve kalan farkını yazın. Ödeme talebinizi kayıt altına alın; genel 'istifa' metni yerine ayrılmanın gerçek nedenini açıklayın. Çalışmaktan kaçınma veya fesih kararı, borcun niteliği ve olayın devamı üzerinden somutlaştırılmalıdır.
Önce vade ve gerçek ödeme karşılaştırılır
Sözleşmedeki ödeme günü, bordro dönemi, banka hesabına gelen tutar ve ücretin ekleri aynı tabloda gösterilir. Geç ödeme ile hiç ödeme yapılmaması ayrılır. Prim veya komisyonun hak edilip edilmediği sözleşme ve gerçekleşen satış gibi verilerle belirlenir. Bir ayın eksik ödemesini, hangi kalemin eksik olduğu anlaşılmadan toplam maaş borcu olarak yazmak hesabı zayıflatır.
20 gün bekleme kuralı hangi hak içindir?
4857 m.34, ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir neden dışında ücreti ödenmeyen işçinin iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınmasını düzenler. Bu yol sözleşmeyi kendiliğinden bitirmez. Ücretin kanun veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesine dayalı m.24/II-e kapsamındaki haklı fesih ayrı bir değerlendirmedir; yirmi gün her durumda haklı fesih ön koşulu gibi sunulmamalıdır.
İş bırakma ve fesih bildirimi nasıl ayrılır?
Çalışmaktan kaçınma bildirimi ile sözleşmeyi sona erdiren haklı fesih bildiriminin amaçları farklıdır. Belirsiz bir mesaj gönderip işe gitmemek, devamsızlık tartışmasına yol açabilir. Hangi yolun kullanılacağı, hangi ödeme ihlaline dayanıldığı ve bildirimin ulaştığı tarih açıklaştırılmalıdır. Noter bildirimi tek olası yol değildir; gönderim ve içeriğin ispat edilebilmesi önemlidir.
Ücret dosyasında belge karşılaştırması
| Belge | Ne gösterir? |
|---|---|
| Sözleşme / ücret yazışması | Kararlaştırılan ücret ve ödeme günü |
| Bordro | Hesaplanan ücret ve kesinti kalemleri |
| Banka hareketi | Fiilen ödenen tutar ve tarih |
| Prim raporu | Hak ediş hesabının dayanağı |
| Fesih / ödeme bildirimi | Talebin kapsamı ve muhataba ulaştığı tarih |
Hangi alacaklar ve faiz gündeme gelir?
Ödenmeyen ücret, hak edilmiş prim ve diğer parasal menfaatler ayrı talep edilir. Koşulları varsa en az bir yıllık çalışma için kıdem tazminatı ve sözleşme sonunda izin ücreti de incelenir. İşçi haklı fesihle ayrıldığında ihbar tazminatı kendisine otomatik eklenmez. Ücrette mevduat faizi ve diğer kalemlerin faiz başlangıçları, alacağın niteliği ve temerrüt durumuyla ayrı kurulmalıdır.
Arabuluculuk, dava ve şikâyet birbirinin yerine geçmez
Ücret talebi için arabuluculuk başvurusunda aylar ve kalemler açıkça belirtilir. Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava değerlendirilir. Bakanlık veya başka idari mercie şikâyet, işe iade başvurusunu ya da alacak davasının yerine geçmez. Zamanaşımı hesabı da yalnız şikâyet edildiği varsayımıyla ertelenmemelidir. Çalışma sürerken de ücret alacağı talep edilebilir.
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Maaşımın bir kısmı yatırıldıysa haklı fesih mümkün mü?+
Eksik ödeme de ücretin sözleşmeye uygun ödenmemesi kapsamında incelenebilir. Hak edilen tutar, kesintilerin hukuki nedeni, eksikliğin süresi ve somut olay değerlendirilir.