İlk gün hangi üç işi yapmalısınız?
Önce fesih yazısının ve size teslim edildiğini gösteren kaydın örneğini alın. Bildirimin ulaştığı gün ile işyerindeki son çalışma günü farklı olabilir. Ardından e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümü ve işten ayrılış kaydınızı saklayın. Son olarak bordro, banka, izin ve çalışma kayıtlarınızı tarih sırasına koyun.
İşveren hesabından yetkiniz olmayan dosyaları indirmek, başkasının mesajlarına erişmek veya ticari sırları topluca kopyalamak delil hazırlığı değildir. Yalnız hukuka uygun erişebildiğiniz ve uyuşmazlıkla ilgili kayıtları koruyun. İşten ayrılış evrakının bir örneğini istemek ile içeriğini kabul etmek aynı işlem değildir; imzaladığınız metni okuyun.
Hangi talep hangi koşulla gündeme gelir?
| Talep | İlk kontrol | Temel kayıt |
|---|---|---|
| Ücret / fazla mesai / tatil | Çalışma ve ödeme farkı | Bordro, banka, vardiya |
| Yıllık izin ücreti | Sona ermede kullanılmayan izin | İzin kayıtları ve fesih tarihi |
| Kıdem tazminatı | En az bir yıl ve uygun sona erme nedeni | Fesih yazısı, ücret ve yan haklar |
| İhbar tazminatı | Belirsiz süreli sözleşme ve eksik bildirim | Bildirim ve çalışma tarihleri |
| İşe iade | İş güvencesi kapsamı ve başvuru süresi | Tebliğ kaydı, kıdem, çalışan sayısı |
İşe iade düşünüyorsanız
İş Kanunu kapsamındaki iş güvencesi; belirsiz süreli sözleşme, kural olarak en az altı aylık kıdem, otuz veya daha fazla işçi ve işveren vekilliği istisnalarıyla birlikte incelenir. Yer altı işlerinde çalışan işçiler için altı aylık kıdem koşulu aranmaz. Aynı işverenin aynı işkolundaki işyerlerindeki çalışanlar sayımda önemlidir.
Arabulucuya işe iade talebiyle başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içindedir. Anlaşma olmazsa son tutanak tarihinden itibaren iki hafta içinde dava açılır. Bu takvim ücret alacaklarındaki zamanaşımıyla aynı değildir. SGK kodunun düzeltilmesini beklemek işe iade süresini kendiliğinden durdurmaz.
İlk görüşme için belge kontrol listesi
- İş sözleşmesi, ekleri, işe giriş ve görev değişiklikleri
- Fesih bildirimi, savunma istemi, tutanak ve tebliğ kaydı
- Son bordrolar, banka hareketleri, yemek-yol-prim belgeleri
- İzin formları, vardiya ve puantaj kayıtları
- SGK hizmet dökümü ve işten ayrılış bildirgesi
- Varsa ibraname, ödeme belgesi ve arabuluculuk tutanakları
Örnek: Tazminat ödendi ama fazla mesai ödenmedi
Bir çalışana kıdem tazminatı ödenmiş olması bütün ücret alacaklarının ödendiğini göstermez. Ödemenin açıklaması, bordro kalemleri ve varsa anlaşma metni ayrı okunur. Örneğin banka dekontunda yalnız kıdem yazıyorsa fazla mesai, izin ve tatil alacağı ayrıca hesaplanır; fakat aynı paranın iki defa talep edilmemesi için mahsup kontrolü yapılır.
İşsizlik ödeneği ve dava birbirinden ayrıdır
İŞKUR başvurusu, sigortalılık koşulları ve işten ayrılış nedeni bakımından ayrıca değerlendirilir. İşsizlik ödeneği başvurusu, ücret davası veya işe iade başvurusunun yerine geçmez. Başvuru tarihlerini ve ret gerekçesini saklayın; kod ile gerçek fesih nedeni uyuşmuyorsa düzeltme yolunu belgelerle araştırın.
Sık hata: Sonucu yalnız çıkış koduna bağlamak
SGK kodu işverenin bildirimidir; uyuşmazlıkta olayın ve fesih gerekçesinin yerine geçmez. Aynı şekilde imzasız bir bordro, eksik banka ödemesi veya baskıyla alındığı söylenen istifa belgesi tek başına bütün dosyanın sonucunu belirlemez. Olay, belge, talep ve süre birlikte değerlendirilir.
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Bir yıldan az çalıştım; hiçbir hakkım yok mu?+
Bir yıllık eşik kıdem tazminatıyla ilgilidir. Ücret, fazla mesai ve koşulları varsa ihbar veya işe iade hakkı ayrıca incelenir.
Fesih belgesini imzalamazsam süre başlamaz mı?+
İmzadan kaçınmak bildirimin size ulaştığının başka delille ispatlanmasını engellemez. Süreyi yalnız imza tarihine bağlamayın.