Kim ihbar tazminatı isteyebilir?
İşçi de işveren de belirsiz süreli sözleşmeyi bildirim süresine uyarak sona erdirebilir. Süreye uymayan taraf, koşulları varsa karşı tarafa ihbar tazminatı öder. Haklı nedenle derhal fesihte bildirim yükümlülüğü farklıdır; işçinin haklı fesih nedeniyle kıdem alabilmesi, ayrıca ihbar da alacağı anlamına gelmez.
Gerçek bir belirli süreli sözleşmenin süresinin dolması, deneme süresi içindeki fesih, emeklilik veya askerlik gibi özel sona erme hâlleri aynı kalıpla hesaplanmamalıdır. Sözleşmeye belirli süreli yazılması tek başına hukuki niteliği kesinleştirmez.
Kanuni bildirim süreleri
| İşyerindeki çalışma süresi | Asgari bildirim süresi | Gün karşılığı |
|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün |
| 6 ay–1,5 yıl | 4 hafta | 28 gün |
| 1,5–3 yıl | 6 hafta | 42 gün |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün |
Hesapta hangi ücret kullanılır?
İhbar hesabında ücretin yanında düzenli para veya para ile ölçülebilir menfaatler dikkate alınır. Aylık giydirilmiş brüt ücretin otuzda biri günlük temel alınarak bildirim günleriyle çarpılır. Kıdem tazminatı tavanı ihbar tazminatına uygulanmaz. Brüt sonuç ile kesintilerden sonra ödenecek net tutar aynı değildir.
Örnek varsayım: İki yıllık çalışma ve 45.000 TL aylık giydirilmiş brüt ücret varsa, kanuni altı haftalık süre için 45.000 / 30 × 42 = 63.000 TL brüt hesap çıkar. Bu yalnız yöntem örneğidir; sözleşmede artırılmış süre, ücret bileşenleri ve vergi sonucu ayrıca incelenir.
Bildirim süresini çalışmak ile peşin ödeme
İşveren süreye ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi sona erdirebilir. Süre çalışılarak geçiriliyorsa iş arama izni gündeme gelir. İş Kanunu m.27 kapsamında iş arama izni günde en az iki saattir; toplu kullanımın bildirim ve zamanlama koşulları bulunur. Peşin ödeme yapılan derhal sona erme ile fiilen çalışılan ihbar dönemi aynı değildir.
Hangi belgeler gerekir?
- İşe giriş ve sona erme tarihlerini gösteren kayıtlar
- Sözleşmede bildirim sürelerini düzenleyen madde
- Fesih yazısı ve bildirimin ulaştığı tarih
- Son ücret ve düzenli yan hak belgeleri
- İhbar peşin ödeme dekontu ve bordrosu
- Bildirim dönemindeki çalışma ve iş arama izni kayıtları
Kısmen kullandırılan süre ve uyuşmazlık
Eksik kullandırılmış bir bildirim süresinde yalnız kalan günleri otomatik çıkararak kesin sonuca ulaşmayın. Bildirim süresinin bölünmezliği, taraf iradesi ve ödeme uygulaması incelenir. İşverenin haklı neden savunması varsa olayı, öğrenme tarihini ve fesih bildiriminin içeriğini birlikte değerlendirin. Uyuşmazlıkta dava şartı arabuluculuk ve talep bazında zamanaşımı kontrol edilir.
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
İstifa eden işçi ihbar alır mı?+
İş sözleşmesini kendisi sona erdiren işçi kural olarak ihbar tazminatı isteyemez. Baskıyla istifa veya işveren feshi iddiası varsa gerçek sona erme biçimi araştırılır.
İhbar için bir yıl çalışma gerekir mi?+
Hayır. Bir yıllık eşik kıdem tazminatıyla ilgilidir; ihbar süreleri altı aydan az çalışma için de düzenlenmiştir.