Gerçek maaşım SGK'ya düşük bildiriliyor
Bankaya yatan ücret ile elden aldığınız miktarı aynı aylara göre karşılaştırın; yalnız SGK prim borcu ile kazancın düşük bildirilmesini ayırın. Sözleşme, ücret mesajları, düzenli nakit ödemeyi bilen tanık, işin niteliği ve emsal ücret araştırması gerçek ücretin belirlenmesinde önem taşır. Prim ve masraf iadesi ücretle aynı nitelikte olmayabilir.
Gerçek ücret işçilik alacağı hesabını ve sosyal güvenlik kayıtlarını farklı yollardan etkiler. İşverene karşı ücret farkı talebiyle SGK kazanç/hizmet uyuşmazlığının başvuru şartları aynı değildir. Sadece elden ödeme yapıldığı için her talebin kesin kabul edileceği varsayılmaz; fiilî tutar ve dönem ispatlanmalıdır.
Düşük bordro neyi değiştirir?
Kıdem ve ihbar hesabında kullanılacak ücret ile fazla mesainin dönem ücretinin yanlış belirlenmesi toplam alacağı azaltabilir. SGK prime esas kazanç bildirimi de farklı bir boyuttur. Bordro ücretinin üzerinde çalışıldığını ileri süren kişi, gerçek ücretin ne olduğunu ve hangi dönemlerde uygulandığını somutlaştırmalıdır. İşyerindeki unvan tek başına belirli bir maaşı kanıtlamaz.
Gerçek ücretin ispatında kayıtlar
| Kayıt | Dosyada yapılacak karşılaştırma |
|---|---|
| Banka transferleri | Aylık ücret, avans ve masraf ödemesinin ayrılması |
| İş teklifi / ücret mesajları | Ücretin net veya brüt olduğunun belirlenmesi |
| Elden ödeme çizelgesi | Tarih, tutar, imza ve ödeme yapan kişi |
| Tanık | Ücreti doğrudan bilme nedeni ve aynı dönem |
| Emsal ücret araştırması | Meslek, kıdem, görev ve işyeri koşulları |
Emsal ücret araştırması tek başına yeterli mi?
Meslek kuruluşu veya ilgili kurumdan alınan emsal ücret bilgisi, aynı işi yapan kişinin ücretine dair değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak işçinin tecrübesi, görev kapsamı, işyerinin büyüklüğü ve çalışma dönemi soruda açık olmalıdır. Emsal ücret ile doğrudan ödeme kayıtları çelişiyorsa çelişki ayrıca açıklanır; en yüksek rakamın otomatik esas alınacağı düşünülmez.
Net ücret nasıl brüte çevrilir?
Ele geçen ücretin net olarak kararlaştırıldığı iddiasında, dönemsel vergi ve kesinti koşulları hesaplamaya yansıtılır. Aynı net tutarın her ay aynı brüt tutara karşılık geldiği varsayılmamalıdır. Yemek, yol, prim ve masraf iadesi birbirinden ayrılır. Ücretin bir kısmının elden ödenmesi, bütün yan ödemelerin kıdem hesabına aynen ekleneceği anlamına gelmez.
SGK yönünden hangi ayrı yol olabilir?
Eksik prime esas kazanç veya sigortasız çalışma iddiası, ücret alacağı davasıyla aynı inceleme değildir. SGK kayıtları, işe giriş tarihi, bildirilen gün ve kazançlar ayrıca karşılaştırılır. Kurum başvurusu, tespit davası ve özel süre koşulları talep türüne göre değerlendirilmelidir. Bir ücret kararının SGK kayıtlarını kendiliğinden ve her dönem için düzelteceği varsayılmaz.
Temsili ödeme tablosunu nasıl kurarsınız?
Her ay için bordrodaki net, banka ödemesi, elden ödeme iddiası ve bunu destekleyen belge dört ayrı sütuna yazılır. Örneğin bankadaki tutarın dışında düzenli transfer varsa önce bunun ücret mi, avans mı, masraf iadesi mi olduğu belirlenir. Kaynağı belli bir kayıt, yalnız söylentiye dayalı toplamdan daha açıklayıcıdır. Alacak hesabı bu dönem tablosundan oluşturulur.
SGK ve sigortasız çalışma: somut sorun rehberleri
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
İmzalı bordro gerçek ücret tartışmasını her durumda bitirir mi?+
Belgenin içeriği, imza, ihtirazi kayıt, banka ödemesi ve uyuşmazlık türü birlikte değerlendirilir. Gerçek ücret iddiasının hangi delille desteklendiği ayrıca incelenir.