Eksik hizmet ile ödenmemiş prim borcu farklıdır
İşverenin sizi hiç bildirmemesi, günlerin eksik bildirilmesi ve bildirilen primin işverence ödenmemesi aynı durum değildir. Hizmet dökümünde gün ve kazanç varsa yalnız işveren prim borcu nedeniyle hizmetin silindiği varsayılmaz. Kayıtsız çalışmada fiilî hizmet, işyeri ve işveren belirlenir. e-Devlet dökümü, işe giriş bildirgesi ve ücret kayıtları birlikte karşılaştırılır.
Hizmet tespitinde süre ve delil
5510 m.86 kapsamında bildirilmeyen ve Kurumca tespit edilmeyen hizmetlerde kural olarak hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde dava açılması gündeme gelir. SGK'ya bildirim, Kurum tespiti ve kesintisiz çalışma gibi içtihadi istisnalar nedeniyle süre her dosyada mekanik hesaplanmaz. Bordro tanıkları, komşu işyeri tanıkları, ödeme, vardiya ve işyeri kayıtları fiilî çalışmayı açıklamalıdır.
Ücret alacağı ve SGK hakkını ayrı takip edin
Hizmet tespiti ile ücret, fazla mesai ve kıdem talepleri farklı ispat ve süre kurallarına tabidir. Zorunlu sigortalılık süresinin tespiti talepleri, 7036 m.4'teki SGK'ya dava öncesi başvuru zorunluluğunun istisnasıdır. İşçi alacağı için arabuluculuk gerekebilir; hizmet tespitini sırf bu başvuruya indirgemek doğru değildir. SGK şikâyetinin dava süresini kendiliğinden durdurduğu varsayılmamalıdır.
Hangi belge neyi gösterir?
Kayıtları tarih sırasına koyun. Bordro ile banka kaydının aynı dönemi kapsadığını, mesajların bağlamını ve tanığın olayı doğrudan bilip bilmediğini kontrol edin. İşverenin elindeki kayıtları ayrıca listeleyin; yalnız kendi belgeniz bulunmadığı için iddianın hiç araştırılamayacağını düşünmeyin.
| Belge | İnceleme konusu |
|---|---|
| Hizmet dökümü / işe giriş | Bildirilmeyen tarih aralıkları |
| Ödeme, vardiya, iş yazışması | Fiilî çalışma ve ücret |
| Aynı dönemde çalışan tanık | İşyerinde doğrudan gözlem |
Kurum başvurusu, dava ve süre ayrımı
Hizmet, kazanç, çıkış kodu ve işsizlik ödeneği için aynı başvuru uygulanmaz. İlgili Kuruma sunulan dilekçede uyuşmayan tarih veya kayıt açıkça gösterilir; alındı ve karar örnekleri korunur. İşverene karşı ücret/tazminat taleplerinin arabuluculuğu Kurumun kayıt incelemesinin yerine geçmez.
Ret veya tebligatın tarihi, hizmet dönemleri ve talebin niteliği üzerinden özel süre belirlenir. Bir kurumun cevap vermesini beklemenin diğer başvuru sürelerini kendiliğinden durdurduğu varsayılmaz. Ücret alacağı ile sosyal güvenlik hizmet tespiti farklı ispat ve süre planına ihtiyaç duyar.
Sık yapılan hata
İşveren 'sonra yatıracağım' dediği için yıllarca beklemek süre tartışması yaratır. Eksik gün ile düşük kazancı ayrı listeleyin.
Varsayımsal örnek: sonuca değil koşullara bakın
İşçi ocak-haziran boyunca çalışmış fakat hizmet dökümü martta başlıyorsa ocak ve şubat için fiilî çalışma delilleri toplanır. Banka ödemesinin açıklaması ve aynı dönemdeki tanıklar araştırılır.
Bu konuda ayrıntılı hak ve süre incelemesi
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Sigortasız çalıştığım için maaş veya tazminat isteyemem mi?+
SGK bildiriminin yapılmaması fiilî iş ilişkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Ücret ve tazminat hakları çalışma, fesih ve diğer koşullar ispatlanarak değerlendirilir.
Sigortasız çalışmada ücret de talep edilir mi?+
Fiilî çalışma ve alacak koşulları varsa ücret talebi ayrı incelenir.
SGK şikâyeti hizmet tespitinin yerine geçer mi?+
Kurumun tespiti ve bildirim düzeltmesi değerlendirilir; gerektiğinde özel hizmet tespit davası gündeme gelir.
Hizmet tespitinde süre işten çıkıştan mı başlar?+
Genel kural hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıldır; bildirim ve süre istisnaları ayrıca kontrol edilir.
Çalışma arkadaşları tanık olabilir mi?+
Gerçek dönemi ve işyerini bilen tanıklar diğer kayıtlarla birlikte değerlendirilir.
Sigortasızlık anlaşması geçerli mi?+
Zorunlu sigortalılıktan tarafların anlaşmasıyla vazgeçilemez; fiilî çalışma ve kanuni statü esastır.