Hangi uyuşmazlık için hizmet tespiti?
Gerçek çalışma olmasına rağmen hiç bildirim yapılmaması, dönem veya günün eksik gösterilmesi ve sigortalılık başlangıcı ihtilafları talebin niteliğine göre incelenir. Gün tespiti ile prime esas kazanç tespiti aynı ispat sorununa indirgenmez. E-Devlet dökümündeki boşluk tek başına fiilî çalışmayı kanıtlamaz.
Beş yıllık süre nasıl hesaplanır?
5510 m.86/9, belgeleri verilmemiş veya çalışma Kurumca tespit edilmemiş sigortalılar için hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde dava açılmasını düzenler. Kısmi bildirim, işe giriş bildirgesi, Kurumun tespiti, kesintisiz çalışma ve önceki kanun dönemleri bakımından istisna ve içtihat incelemesi gerekir. Bütün kayıtlara tek bir son çalışma tarihinden süre başlatılmaz.
Temsili olarak 2022 yılında geçen tamamen bildirimsiz hizmet için genel yıl sonu yöntemi 2022 sonundan itibaren beş yıllık pencereyi, yani 2027 sonunu işaret eder. Bu sadece yöntem örneğidir; dosyanın bildirim kayıtları, kesintileri ve kanuni süre kuralları görülmeden kesin son başvuru tarihi sayılmaz.
Çalışma dönemini ispatlayan kayıtlar
| Kayıt | Ne gösterebilir? | Kontrol |
|---|---|---|
| İşyeri ve bordro kayıtları | İşyeri, dönem, kazanç | Asıl kayıt ve SGK bildirimi |
| Banka/ücret belgesi | Ödeme ve işveren ilişkisi | Dönem, açıklama, aidiyet |
| Bordro tanığı/komşu işyeri | Fiilî çalışma ve tarih | Aynı dönemi bilme |
| Giriş-çıkış/yazışma | Çalışma organizasyonu | Kaynak, bütünlük ve tarih |
Taraflar ve arabuluculuk
İşverene yöneltilen hizmet tespiti talebi ve SGK’nın davaya ihbarı/katılımı 7036 ve sosyal güvenlik kurallarıyla belirlenir. Kurumla başka tür uyuşmazlıkta ön başvuru gerekliliği farklıdır; zorunlu sigortalılık süresi tespiti için özel istisna vardır. İşçi–işveren alacağı için yapılan arabuluculuk, hizmet tespitinin zorunlu bir aşaması veya beş yıllık sürenin otomatik durdurucusu olarak kabul edilemez.
Ücret alacağı kararı SGK gününü otomatik düzeltir mi?
Ücret alacağı dosyasındaki çalışma kabulü önemli delil olabilir; fakat istenen tespit, doğru taraflar, Kurum kaydı ve sosyal güvenlik yargılamasının kendine özgü araştırması ayrıca gerekir. Hizmet tespiti sonucu, prim ve emeklilik hesabının sonraki aşamalarına etki edebilir; belirli bir emeklilik tarihi veya aylık garantisi verilemez.
Doğrulanmış içtihat ve kapsamı
UYAP’ın yayımladığı 17 Mayıs 2011 tarihli Yargıtay 21. Hukuk Dairesi 2010/2979 E., 2011/4700 K. ilamını içeren karar metni; Kuruma belge verilmesi ve çalışma olgusunun bilinmesinin hak düşürücü süreye etkisini tartışır. Olay eski 506 sayılı Kanun dönemine aittir. Bu nedenle aynı numara her 5510 dosyasının kesin sonucu gibi sunulmaz; güncel kayıt ve hukuki dönem ayrıca karşılaştırılır.
Başvuru ve 2026 gider planı
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Hizmet tespiti maaşımı tahsil eder mi?+
Doğrudan para alacağı tahsiliyle aynı dava değildir; ücret ve tazminat ayrı talepler olabilir.
SGK’ya şikâyet edince dava süresi durur mu?+
Otomatik durduğu varsayılmaz. Kurum incelemesi ve hak düşürücü süre dosya özelinde ayrıca değerlendirilir.
Beş yıl geçen her hizmet artık istenemez mi?+
Genel süre yanında Kurum bildirimi/tespiti ve diğer istisnalar incelenir; bütün dosyalar için tek sonuç kurulamaz.
Hizmet tespiti için arabuluculuk gerekir mi?+
İşçi alacağı davasındaki arabuluculuk kuralı hizmet tespitine otomatik uygulanmaz; sosyal güvenlik usulü esastır.
Sadece arkadaşımın tanıklığı yeterli mi?+
Somut dönemi bilen tanık, işyeri ve resmî kayıtlarla birlikte incelenir. İspat tek soyut tanık ifadesine indirgenemez.