İş mahkemesi hangi davalara bakar?
7036 m.5 kapsamında iş ilişkisi nedeniyle doğan işçi–işveren uyuşmazlıkları ve kanunda belirtilen sosyal güvenlik uyuşmazlıkları iş mahkemesinde görülebilir. Kıdem, ihbar, ücret, fazla mesai ve işe iade talepleri sık karşılaşılan örneklerdir. Kamu personelinin statüsünden kaynaklanan idari uyuşmazlıklar veya bağımsız çalışma ilişkileri aynı kuralla otomatik değerlendirilemez.
İş mahkemesi kurulmamış yerde bu görev asliye hukuk mahkemesince iş mahkemesi sıfatıyla yerine getirilir. Aynı adliyede birden fazla numaralı mahkemenin bulunması, davacının istediği hâkimi seçebileceği anlamına gelmez; dosya tevzi edilir.
Dava hangi şehirde açılır?
7036 m.6 uyarınca genel olarak davalının dava tarihindeki yerleşim yeri veya işin ya da işlemin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir. Birden çok davalı ve iş kazası için özel kurallar ayrıca uygulanır. Avukatın büro adresi tek başına yetki doğurmaz; iş kazasında zarar yeri ve zarar görenin yerleşim yeri de önem taşıyabilir.
Talep türüne göre başvuru
| Talep | Dava öncesi yol | Temel kontrol |
|---|---|---|
| Ücret, kıdem, ihbar | Dava şartı arabuluculuk | Talep kalemleri, işveren, çalışma dönemi |
| İşe iade | Bir ay içinde arabuluculuk | Anlaşmama tutanağından iki hafta içinde dava |
| İş kazası tazminatı | 7036 m.3/3 istisnası | Kusur, sağlık, SGK, zarar |
| Hizmet tespiti | Özel sosyal güvenlik usulü | 5510 m.86/9, süre ve taraflar |
İş mahkemesi davası nasıl ilerler?
7036 m.7 ile HMK’nın basit yargılama usulü birlikte uygulanır. Dilekçede olaylar, her alacak kalemi, deliller, talep ve gerekiyorsa arabuluculuk son tutanağı bulunur. Cevap, ön inceleme, kayıtların getirtilmesi, tanık ve bilirkişi incelemesi, karar ve koşulları varsa kanun yolu aşamaları izlenir.
Basit yargılama usulünde cevap için genel süre dava dilekçesinin tebliğinden iki haftadır. Koşulları varsa süresi içinde istenen ek süre HMK m.317 kapsamında en çok iki haftadır. Belirsiz alacak veya kısmi dava seçimi, talebin gerçekten belirlenebilir olup olmadığına göre yapılmalıdır. Dava süresi mahkeme yoğunluğu ve delil ihtiyacına bağlıdır; kesin bitiş günü vaat edilemez.
2026 bütçesi: temsil ücreti ile mahkeme gideri
11 Ekim 2026 kontrolünde TBB’nin yayımladığı yürürlükteki tarife 2025–2026 AAÜT’dir. Asliye mahkemelerinde takip edilen davalar için maktu kalem 45.000 TL’dir. İş mahkemeleri asliye mahkemesi derecesindedir. Para ile değerlendirilen davalarda AAÜT m.13 ve üçüncü kısım nispi hesabı, kabul/ret tutarı sınırı ve ilgili istisnalar ayrıca uygulanır. Bu rakam büronun her dosya için sabit teklifi veya dava açma harcı değildir; sözleşmesel ücret işin kapsamına göre belirlenir.
2026 asliye başvurma harcı 732,00 TL’dir. Para alacağı davasında nispi karar ve ilam harcı kural olarak binde 68,31 üzerinden, dava açılışında dörtte biri peşin alınarak hesaplanır. Gider avansı, bilirkişi ve tanık masrafları ayrı kalemlerdir. Muafiyet veya adli yardım kararı hesabı değiştirebilir.
Örnek: İşçi Bakırköy’de çalışıp başka ilde yaşıyor
İşçinin ikamet ettiği şehir her alacak davasında otomatik yetkili değildir. İşin yapıldığı yer ve işverenin yerleşim yeri belgeleri incelenir. İşe iade isteniyorsa yetki görüşmeleri sürerken bir aylık arabuluculuk süresinin geçirilmemesi gerekir. Bu senaryo temsili olup belirli bir dosya sonucu içermez.
Mahkeme, ücret ve süre için ayrıntılı rehberler
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
İşçi mahkemesi ayrı bir mahkeme mi?+
Günlük dilde işçi mahkemesi denilen mahkemenin resmî adı iş mahkemesidir; işverenin talebi de görev koşulları varsa burada görülür.
İş mahkemesine avukatsız başvurulabilir mi?+
Kural olarak kişi kendisini temsil edebilir. Dava şartları, süre, talep artırımı ve delillerin usulüne uygun sunulması yükümlülükleri devam eder.
Her iş davasında arabuluculuk gerekir mi?+
Hayır. İş kazası ve meslek hastalığı tazminatındaki istisna ile hizmet tespiti gibi özel dava türleri ayrı incelenir.
İş mahkemesi ne kadar sürede karar verir?+
Dosya, delil ve yoğunluk bilinmeden kesin süre verilemez. Bilirkişi, tebligat ve kanun yolu aşamaları toplam süreyi etkiler.
İş mahkemesi kararları hep temyiz edilebilir mi?+
Hayır. Karar türü, parasal sınırlar ve 7036 m.8 kapsamındaki kesinlik kuralları kontrol edilir; işe iade kararında BAM kararı kesindir.