Kim ve hangi süre içinde yararlanabilir?
1475 m.14'teki evlilik nedeniyle ayrılma hakkı kadın işçiye tanınır. Bir yıllık süre nişan, düğün veya birlikte yaşamaya başlama tarihinden değil resmî evlilik tarihinden değerlendirilir. İşverene bağlı en az bir yıllık kıdem başka bir koşuldur. Evlilikten sonraki süre ile işyerindeki çalışma süresini aynı takvim olarak görmeyin. Uygulanacak kanun ve işçi sıfatı ayrıca belirlenmelidir.
Bildirimde nedeni açıkça gösterin
İş sözleşmesinin evlilik nedeniyle sona erdirildiği açıkça belirtilerek evlilik belgesi sunulur ve bildirimin işverene ulaştığı tarih korunur. Yalnız 'özel sebeplerle istifa' yazmak gerçek nedeni sonradan tartışmalı hâle getirebilir. Teslimin son güne bırakılması süre ve alındı kaydı açısından sorun doğurur. Belgenin fotokopisi, e-posta veya teslim kaydı dosyada tutulmalıdır.
Kıdem ve diğer alacaklar
Kıdem hesabı giydirilmiş son brüt ücret, çalışma süresi ve tavan çerçevesinde yapılır. Evlilik gerekçesiyle ayrılma işçiye ayrıca ihbar tazminatı verilmesi anlamına gelmez. Ödenmeyen ücret, kazanılmış prim ve kullanılmayan izinler ayrı alacaklardır. Ayrıldıktan sonra başka işte çalışma hakkı ile fesih anındaki gerçek gerekçenin değerlendirilmesi farklıdır; her somut olay belgeleriyle incelenir.
Hangi belge neyi gösterir?
Kayıtları tarih sırasına koyun. Bordro ile banka kaydının aynı dönemi kapsadığını, mesajların bağlamını ve tanığın olayı doğrudan bilip bilmediğini kontrol edin. İşverenin elindeki kayıtları ayrıca listeleyin; yalnız kendi belgeniz bulunmadığı için iddianın hiç araştırılamayacağını düşünmeyin.
| Belge | İnceleme konusu |
|---|---|
| Resmî evlilik belgesi | Bir yıllık sürenin başlangıcı |
| Gerekçeli ayrılma bildirimi | Evlilik nedeniyle fesih iradesi |
| Teslim kaydı / ücret belgeleri | Süre ve kıdem hesabı |
Arabuluculuk, dava ve süre planı
İş ilişkisine dayanan ücret, tazminat ve işe iade taleplerinde kural olarak dava öncesi arabuluculuğa başvurulur. Alacak türleri ayrı belirtilir; başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Son tutanak ve varsa anlaşma belgesinin bir örneği saklanır. Anlaşma kapsamındaki hakların tekrar dava edilememesi nedeniyle kalem ve dönemler okunmalıdır.
Ücret ve birçok feshe bağlı alacakta kural olarak beş yıllık zamanaşımı uygulanır; başlangıç, eski dönem geçişi ve kesilme/durma nedenleri değişebilir. İşe iade kapsamında bir aylık arabuluculuk başvurusu ve anlaşmama son tutanağından itibaren iki haftalık dava süresi bundan farklıdır. Haklı fesih ve özel başvuruların süreleri ayrıca değerlendirilir.
Sık yapılan hata
Düğün tarihini resmî evlilik tarihi sanmak veya evlilik gerekçesini yazmadan olağan istifa metni imzalamak gereksiz uyuşmazlık yaratır.
Varsayımsal örnek: sonuca değil koşullara bakın
Resmî nikâh mayısta, düğün eylülde yapılmışsa bir yıllık süre resmî nikâh üzerinden incelenir. İşçinin işyerindeki kıdeminin en az bir yıl olup olmadığı ayrıca hesaplanır.
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Erkek işçi de evlilik nedeniyle kıdem alabilir mi?+
1475 m.14'te bu özel ayrılma hakkı kadın işçi için düzenlenmiştir. Erkek işçinin başka bir kıdem doğuran ayrılma nedeni bulunup bulunmadığı ayrıca incelenir.
