Ayrılma ile askerlik arasında bağlantı
1475 m.14 muvazzaf askerlik nedeniyle sona ermeyi kıdem doğuran nedenler arasında sayar. Sevk tarihiyle işten ayrılma arasındaki ilişki ve gerçek ayrılma nedeni önemlidir. Sadece askerlik yaşında olmak veya gelecekte askerlik planlamak yeterli kabul edilmez. Bildirimde gerekçe belirtilmeli ve sevk belgesiyle desteklenmelidir. Uygulanacak iş kanunu ve en az bir yıllık kıdem ayrıca kontrol edilir.
Bedelli askerlik ve izin seçeneği
Bedelli askerlikte fiilî hizmet dönemi, uygulanacak düzenleme ve tarafların iş ilişkisini devam ettirme veya sona erdirme biçimi incelenir. Geçmiş belirli dönemlere ait özel ücretsiz izin hükümleri her yeni sevke aynı şekilde uygulanamaz. Ücretsiz izin anlaşmasıyla iş ilişkisi askıda tutulmuşsa feshe bağlı kıdem alacağı o anda doğmayabilir. Sırf bedelli olması bütün hakların otomatik yokluğu veya kesin varlığı olarak yorumlanmaz.
Dönüşte işe başvuru
4857 m.31 askerlik veya kanuni ödev sonrası işçi bakımından belirli koşullarla yeniden işe alınma düzenlemesi içerir. Dönüşte iki ay içinde başvuru, eski veya benzer işte boş yer ve koşullar incelenir. Bu yol klasik işe iade davasının koşullarıyla aynı değildir. Önceki dönemde ödenen kıdem, yeni çalışma dönemi ve yeniden işe alım talebinin sonucu ayrı tutulmalıdır.
Hangi belge neyi gösterir?
Kayıtları tarih sırasına koyun. Bordro ile banka kaydının aynı dönemi kapsadığını, mesajların bağlamını ve tanığın olayı doğrudan bilip bilmediğini kontrol edin. İşverenin elindeki kayıtları ayrıca listeleyin; yalnız kendi belgeniz bulunmadığı için iddianın hiç araştırılamayacağını düşünmeyin.
| Belge | İnceleme konusu |
|---|---|
| Sevk / terhis belgesi | Askerlik dönemi ve gerçek neden |
| Fesih veya izin anlaşması | Sona erme mi askı mı? |
| Dönüş başvurusu ve cevabı | Başvuru süresi ve iş imkânı |
Arabuluculuk, dava ve süre planı
İş ilişkisine dayanan ücret, tazminat ve işe iade taleplerinde kural olarak dava öncesi arabuluculuğa başvurulur. Alacak türleri ayrı belirtilir; başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Son tutanak ve varsa anlaşma belgesinin bir örneği saklanır. Anlaşma kapsamındaki hakların tekrar dava edilememesi nedeniyle kalem ve dönemler okunmalıdır.
Ücret ve birçok feshe bağlı alacakta kural olarak beş yıllık zamanaşımı uygulanır; başlangıç, eski dönem geçişi ve kesilme/durma nedenleri değişebilir. İşe iade kapsamında bir aylık arabuluculuk başvurusu ve anlaşmama son tutanağından itibaren iki haftalık dava süresi bundan farklıdır. Haklı fesih ve özel başvuruların süreleri ayrıca değerlendirilir.
Sık yapılan hata
Askerlik için izin istemekle sözleşmeyi feshetmeyi aynı metinde belirsiz bırakmayın; iş ilişkisinin devam edip etmediği açık olmalıdır.
Varsayımsal örnek: sonuca değil koşullara bakın
İşçi sevke giderken ücretsiz izin anlaşmış ve döndüğünde çalışmayı sürdürecekse durum, askerlik nedeniyle sözleşmesini sona erdiren işçiden farklıdır. Metin ve fiilî davranışlar birlikte değerlendirilir.
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Askerlikte kıdem ve ihbar birlikte ödenir mi?+
Kıdem koşulları oluşabilir; askerlik nedeniyle kendi fesheden işçinin kendisine ihbar tazminatı doğacağı varsayılmaz. Ücret ve izin alacakları ayrıca incelenir.