VİDEONUN ÖZETİ
Bu rehberde ne öğreneceksiniz?
Fazla çalışma genel olarak haftalık 45 saatin aşılmasıdır. Çalışma düzeni, ara dinlenmeleri, denkleştirme ve ödenmiş tutarlar birlikte değerlendirilir.
- Genel eşik haftalık 45 saattir; çalışma düzeni istisnaları incelenir.
- Fazla çalışma ücreti saatlik ücretin yüzde 50 artırılmasıyla hesaplanır.
- Sözleşmedeki kısa süreden 45 saate kadar fazla sürelerle çalışma yüzde 25 zamlıdır.
- Ücret niteliğindeki alacaklarda her ödeme döneminin beş yıllık süresi ayrı değerlendirilir.
TAM METİN · VİDEODAKİ ANLATIM
Fazla Mesai Alacağı: Saatleri ve Ödemeyi Nasıl Kontrol Edersiniz?: metin dökümü
0:00Akşamlarınız işyerinde
Her akşam geç çıkıyorsunuz ama bordronuzda fazla mesai görünmüyor. Çalışma saatlerini nasıl kanıtlayacağınızı da bilmiyorsunuz. Sağlıklı bir hesap için giriş çıkış saatlerini, haftalık çalışma günlerini ve gerçek ara dinlenmelerini birlikte değerlendirmek gerekir.
0:17Genel çalışma eşiği
İş Kanununda fazla çalışma, kural olarak haftalık kırk beş saati aşan çalışmadır. Ancak hukuka uygun denkleştirme ve işin özel çalışma kuralları sonucu etkileyebilir. Yemek ve benzeri ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz. Her işyerinin fiili düzeni ayrı incelenir.
0:37Zamlı ücret
Fazla çalışma saati, normal saatlik ücretin yüzde elli artırılmasıyla ödenir. Sözleşmede haftalık süre daha kısa kararlaştırılmışsa, bu süreden kırk beş saate kadar çalışma için yüzde yirmi beş zam uygulanır. İki çalışma türünün hesabı birbirine karıştırılmamalıdır.
0:57Kayıtlar ne gösterir?
Vardiya çizelgeleri, puantajlar, giriş çıkış kayıtları ve işle ilgili yazışmalar önemlidir. Çalışma düzeninizi bilen tanıklar da değerlendirilebilir. Bordrodaki fazla mesai tahakkukuyla banka ödemesini karşılaştırın. İmzalı bordrolar ve itiraz kayıtları ispatı etkileyebilir; belgeleri hukuka uygun şekilde saklayın.
1:20Süre ve karşılık
Fazla mesai ücretinde beş yıllık zamanaşımı, alacağın ödenmesi gereken dönemlere göre incelenir; tüm süre işten çıkışta başlamaz. İşçi isterse zamlı ücret yerine kanuni serbest zamanı seçebilir. Fazla çalışma karşılığı her saat için bir buçuk saat, altı ay içinde kullandırılır.
1:40Gerçekçi talep
Hangi haftalarda kaç gün ve kaç saat çalıştığınızı bir tabloya yazın. Kullanılan dinlenmeleri ve ödenmiş fazla mesaiyi belirtin. Dava öncesinde arabuluculuğa başvurulur. Çalışırken de alacak talebi mümkündür. Sonuç; kayıtlar, sözleşme ve işyerindeki gerçek çalışma düzeni üzerinden belirlenir.
Hukuki dayanaklar
- 4857 sayılı İş Kanunu32, 41, 63, 68
- ÇSGB: Çağrı Merkezleri Teftiş RaporuFazla çalışma ücretine ilişkin mevzuat açıklaması
- 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu3
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2020/712 E., 2022/179 K.Ücret niteliğindeki alacaklarda beş yıllık zamanaşımı