Tazminatım ödenmedi, ne yapmalıyım?

Önce hangi tazminatın doğduğunu belirleyin

Kıdem tazminatında aynı işverene bağlı en az bir yıllık çalışma ve 1475 sayılı Kanun m.14 kapsamında bir sona erme nedeni aranır. İhbar tazminatı ise belirsiz süreli sözleşmenin bildirim süresine uyulmadan ve haklı neden bulunmadan feshiyle ilgilidir. Birinin ödenmesi diğerinin de mutlaka doğduğu anlamına gelmez. İşçinin haklı feshi kıdem doğurabilirken kendisine ihbar hakkı vermez.

Eksik ödeme nasıl ortaya konulur?

Kıdem hesabında düzenli yemek, yol ve diğer para ile ölçülebilen menfaatlerin dahil olduğu giydirilmiş brüt ücret ile fesih tarihindeki tavan değerlendirilir. İzin hesabının ücreti aynı değildir. İşe giriş-çıkış kayıtları, kesintili dönemler ve önceki tasfiye ödemeleri karşılaştırılır. Bankaya yatırılan toplamı kalemlere ayırmadan yalnız 'tazminat' açıklaması üzerinden eksiklik hesaplamak yanıltıcı olabilir.

İhtar, faiz ve anlaşma teklifi

Ödeme talebinde alacağın türü, dönemi ve işverene ulaşma tarihi belirgin olmalıdır. Kıdem ile ihbar alacağının faiz türü ve başlangıcı aynı değildir; kıdem için fesih tarihi ve kanuni özel faiz, diğer kalemlerde temerrüt koşulları ayrıca incelenir. İşverenin taksit teklifinde tutar kadar vade, gecikme ve hangi hakların sona ereceği de önemlidir. İbra ile arabuluculuk anlaşması birbirinin yerine geçmez.

Hangi belge neyi gösterir?

Kayıtları tarih sırasına koyun. Bordro ile banka kaydının aynı dönemi kapsadığını, mesajların bağlamını ve tanığın olayı doğrudan bilip bilmediğini kontrol edin. İşverenin elindeki kayıtları ayrıca listeleyin; yalnız kendi belgeniz bulunmadığı için iddianın hiç araştırılamayacağını düşünmeyin.

Arabuluculuk, dava ve süre planı

İş ilişkisine dayanan ücret, tazminat ve işe iade taleplerinde kural olarak dava öncesi arabuluculuğa başvurulur. Alacak türleri ayrı belirtilir; başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Son tutanak ve varsa anlaşma belgesinin bir örneği saklanır. Anlaşma kapsamındaki hakların tekrar dava edilememesi nedeniyle kalem ve dönemler okunmalıdır.

Ücret ve birçok feshe bağlı alacakta kural olarak beş yıllık zamanaşımı uygulanır; başlangıç, eski dönem geçişi ve kesilme/durma nedenleri değişebilir. İşe iade kapsamında bir aylık arabuluculuk başvurusu ve anlaşmama son tutanağından itibaren iki haftalık dava süresi bundan farklıdır. Haklı fesih ve özel başvuruların süreleri ayrıca değerlendirilir.

Sık yapılan hata

İşe iade hakkınız bulunabilecek bir olayda para ödeneceği sözüyle bir aylık başvuru süresini bekletmeyin. Alacak zamanaşımı bu kısa sürenin yerini almaz.

Varsayımsal örnek: sonuca değil koşullara bakın

Üç yıllık çalışması olan işçiye sadece çıplak ücret üzerinden ödeme yapılmışsa düzenli yemek ve yol yardımı ile kıdem tavanı karşılaştırılır. Fark, belgelenen ücret bileşenleri ve geçerli fesih türüne bağlıdır.