Haklı fesih ile istifa farkı
Ayrılma dilekçesinin başlığı kadar olayın gerçek nedeni, bildirimin içeriği ve deliller önemlidir. Sonradan soyut bir haklı neden ileri sürülmesi ispat güçlüğü yaratabilir. Çalışma koşulundaki esaslı değişikliğin m.22 rejimi ile m.24’teki derhal fesih koşulları da birbirine otomatik eşitlenmez.
4857 m.24’teki temel gruplar
| Grup | İncelenecek durum | Başlıca belge |
|---|---|---|
| Sağlık | İşin sağlığa tehlikesi ve kanundaki koşullar | Tıbbi kayıt, iş koşulları |
| Ahlak ve iyi niyet | Ücret, hakaret, taciz ve diğer kanuni nedenler | Bordro, banka, yazışma, olay kayıtları |
| Zorlayıcı neden | İşyerinde işi bir haftadan fazla durduran neden | Faaliyet ve kesinti kayıtları |
Maaş ödenmemesinde yirmi gün beklemek şart mı?
4857 m.34’teki yirmi günlük koşul çalışmaktan kaçınma hakkıyla ilgilidir. m.24/II-e’deki ücretin kanun veya sözleşmeye göre hesaplanmaması/ödenmemesi nedeniyle haklı fesih ayrı değerlendirilir. Maaş, prim, fazla mesai ve ödeme vadeleri belgeyle incelenir; iki yolun şartları karıştırılmamalıdır.
Süre: altı iş günü hangi durumda uygulanır?
m.26’daki altı iş günü ve olaydan itibaren bir yıllık sınır ahlak ve iyi niyet nedenleri yönünden incelenir; bütün sağlık veya zorlayıcı nedenlere aynı şekilde genellenmez. Devam eden ücret ihlali, öğrenme tarihi ve eylemin niteliği sürenin hesabını etkileyebilir. Takvim günü ile iş günü aynı değildir.
Kıdem ve ihbar sonucu
Haklı fesih ispatlanır ve 1475 m.14’teki en az bir yıllık hizmet dahil koşullar varsa kıdem tazminatı doğabilir. İşçi kendi haklı feshi nedeniyle kural olarak ihbar tazminatı talep etmez. Ücret, izin ve diğer doğmuş alacaklar ayrıca istenir. Haklılığın reddi başka ödeme veya ihbar tartışmalarına yol açabilir.
Temsili örnek: iki aylık maaş ödenmemiş
Bordroda tahakkuk olup banka ve makbuz kayıtlarında ödeme görünmüyorsa vade, yapılan avans ve mahsup incelenir. Bildirimde dönem ve ödenmeyen kalemler açıklaştırılır. Fesih sonrası kıdem, ücret ve izin ayrı hesaplanıp dava şartı arabuluculuk kapsamı belirlenir; aynı eksik maaş ikinci bir ad altında tekrar talep edilmez.
Fesih ve alacak bütçesi
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Haklı fesihte ihbar süresi beklenir mi?+
Koşulları oluşmuş derhal haklı fesihte bildirim süresi beklenmez; nedeni ve delili doğru belirlemek gerekir.
Haklı fesheden işçi ihbar alır mı?+
Kural olarak kendi feshi nedeniyle ihbar almaz; kıdem ve diğer alacaklar ayrı incelenir.
Her maaş gecikmesi aynı sonucu doğurur mu?+
Vade, ödeme kayıtları, gerçek ihlal ve somut olay değerlendirilir.
Mobbing iddiası tek başına yeterli mi?+
Etiket yerine somut eylemler, süreklilik, kişilik hakkı ve çalışma koşullarına etkiler ispatlanmalıdır.
SGK kodu istifa ise haklı fesih iddiası biter mi?+
Hayır. Kod tek başına kesin hukuki sonuç oluşturmaz; gerçek ayrılma nedeni ve deliller incelenir.