Sağlık nedeniyle fesih hangi koşullarda gündeme gelir?
4857 m.25/I hastalık ve kaza hâlleri için farklı koşullar öngörür. Genel sağlık devamsızlığında işçinin kıdemine göre m.17'deki bildirim süresinin altı hafta aşılması değerlendirilir. Kanunda ayrıca düzenlenen işçinin kastı veya yaşam biçiminden kaynaklanan hâller ile sağlık kurulu tespiti gerektiren durumlar bununla karıştırılmamalıdır. Doğum ve gebelikte sürenin başlangıcına ilişkin özel düzenleme vardır.
Raporu ilettiğiniz hâlde devamsız gösterildiniz mi?
Raporun geçerliliği, hangi tarihler için düzenlendiği, işverenin raporu nasıl öğrendiği ve işçinin o günkü çalışma yükümlülüğü belirlenir. Raporlu dönemde çalışmaya zorlanma veya raporun sırf feshe gerekçe yapılması farklı uyuşmazlıklar yaratır. İzin, rapor ve devamsızlık tutanağının tarihleri tablo hâlinde karşılaştırılmalıdır. İşverenin sağlık feshi söylemi gerçekte ayrımcı bir uygulamayı da gizleyebilir; somut emare gerekir.
Tazminat ve iş güvencesi sonuçları
Sağlık nedeniyle haklı fesih koşullarının oluşması ihbar bakımından farklı, kıdem bakımından farklı sonuç doğurur. En az bir yıllık kıdem ve kanuni sona erme koşulu varsa kıdem hakkı değerlendirilebilir. İşe iade yönünden fesih gerekçesi, usul ve iş güvencesi kapsamı ayrıca incelenir. Geçerli raporun tek başına bütün alacakları veya bütün iş güvencesini ortadan kaldırdığı varsayılmaz.
Hangi belge neyi gösterir?
Kayıtları tarih sırasına koyun. Bordro ile banka kaydının aynı dönemi kapsadığını, mesajların bağlamını ve tanığın olayı doğrudan bilip bilmediğini kontrol edin. İşverenin elindeki kayıtları ayrıca listeleyin; yalnız kendi belgeniz bulunmadığı için iddianın hiç araştırılamayacağını düşünmeyin.
| Belge | İnceleme konusu |
|---|---|
| Sağlık / istirahat raporları | Başlangıç, bitiş ve süre |
| İşverene e-posta / mesaj | Raporun bildirilmesi |
| Fesih ve devamsızlık tutanakları | Gerekçe ile raporun örtüşmesi |
Arabuluculuk, dava ve süre planı
İş ilişkisine dayanan ücret, tazminat ve işe iade taleplerinde kural olarak dava öncesi arabuluculuğa başvurulur. Alacak türleri ayrı belirtilir; başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Son tutanak ve varsa anlaşma belgesinin bir örneği saklanır. Anlaşma kapsamındaki hakların tekrar dava edilememesi nedeniyle kalem ve dönemler okunmalıdır.
Ücret ve birçok feshe bağlı alacakta kural olarak beş yıllık zamanaşımı uygulanır; başlangıç, eski dönem geçişi ve kesilme/durma nedenleri değişebilir. İşe iade kapsamında bir aylık arabuluculuk başvurusu ve anlaşmama son tutanağından itibaren iki haftalık dava süresi bundan farklıdır. Haklı fesih ve özel başvuruların süreleri ayrıca değerlendirilir.
Sık yapılan hata
Rapor bittiği hâlde işe dönüş yükümlülüğünü veya yeni rapor bildirimini takip etmemek ek devamsızlık tartışması doğurabilir.
Varsayımsal örnek: sonuca değil koşullara bakın
İşçi üç günlük geçerli raporunu ilettiği hâlde o günler izinsiz devamsızlık olarak kaydedilmişse rapor ve bildirim kayıtları karşılaştırılır. Daha önceki devamsızlıklar veya farklı bir fesih nedeni ayrıca araştırılır.
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Raporluyken tazminatsız çıkarılabilir miyim?+
Yalnız raporlu olmanız tazminatsız fesih için yeterli değildir. Sağlık, başka bir haklı neden ve kıdem koşulları ayrı değerlendirilir.