Hedef ve değerlendirme gerçekten ölçülebilir mi?
İşverenin hangi hedefin hangi dönemde karşılanmadığını ortaya koyması gerekir. Görev tanımı, hedefin işçiye ne zaman bildirildiği, kullanılan araçlar, çalışma koşulları ve benzer görevdeki kişilerin verileri önem taşır. Sonradan hazırlanan soyut bir düşük puan ile önceden bilinen ve tutarlı uygulanan ölçütlerin ispat gücü aynı değildir. Satış düşüşünün piyasa veya işveren organizasyonundan kaynaklanıp kaynaklanmadığı da araştırılır.
Savunma ve feshin son çare olması
4857 m.19 kapsamında belirsiz süreli sözleşmenin davranış veya verim gerekçesiyle feshi öncesinde savunma konusu değerlendirilir; kanundaki istisnalar saklıdır. İş güvencesi denetiminde eğitim, görev uyumu, makul iyileştirme fırsatı ve uygun başka iş imkânı somut olaya göre önem kazanır. Her dosyada belli sayıda uyarı verilmesi gerektiği gibi sabit bir kural varsayılmaz. Fesih yazısındaki açık gerekçe sonradan bambaşka bir gerekçeyle değiştirilmemelidir.
İşe iade ve para taleplerini ayırın
Belirsiz süreli sözleşme, kural olarak en az altı aylık kıdem ve aynı işkolundaki işyerleri bakımından çalışan sayısı gibi iş güvencesi koşulları incelenir. Yer altı işçileri ve işveren vekilleri yönünden özel hükümler vardır. Geçerli neden tartışması ile kıdem ve ihbar alacağı aynı soru değildir. Performans gerekçeli fesih, haklı nedenli ahlak ve iyi niyet feshiyle otomatik eşitlenemez.
Hangi belge neyi gösterir?
Kayıtları tarih sırasına koyun. Bordro ile banka kaydının aynı dönemi kapsadığını, mesajların bağlamını ve tanığın olayı doğrudan bilip bilmediğini kontrol edin. İşverenin elindeki kayıtları ayrıca listeleyin; yalnız kendi belgeniz bulunmadığı için iddianın hiç araştırılamayacağını düşünmeyin.
| Belge | İnceleme konusu |
|---|---|
| Hedef / değerlendirme formları | Ölçütün önceden bilinirliği |
| Eğitim, ekip ve satış kayıtları | Düşüşün nedeni ve karşılaştırma |
| Savunma talebi ve fesih yazısı | Usul ve açıklanan gerekçe |
Arabuluculuk, dava ve süre planı
İş ilişkisine dayanan ücret, tazminat ve işe iade taleplerinde kural olarak dava öncesi arabuluculuğa başvurulur. Alacak türleri ayrı belirtilir; başvurudan son tutanağa kadar zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez. Son tutanak ve varsa anlaşma belgesinin bir örneği saklanır. Anlaşma kapsamındaki hakların tekrar dava edilememesi nedeniyle kalem ve dönemler okunmalıdır.
Ücret ve birçok feshe bağlı alacakta kural olarak beş yıllık zamanaşımı uygulanır; başlangıç, eski dönem geçişi ve kesilme/durma nedenleri değişebilir. İşe iade kapsamında bir aylık arabuluculuk başvurusu ve anlaşmama son tutanağından itibaren iki haftalık dava süresi bundan farklıdır. Haklı fesih ve özel başvuruların süreleri ayrıca değerlendirilir.
Sık yapılan hata
Değerlendirme formunda puanı kabul ettiğinizi gösteren bir metin ile yalnız teslim aldığınızı belirten imza farklıdır; içeriği okuyup örneğini saklayın.
Varsayımsal örnek: sonuca değil koşullara bakın
Satış ekibinin tamamı aynı dönemde hedefin altında kalmışsa yalnız bir çalışana atfedilen başarısızlığın nedeni araştırılır. Bu durum otomatik işe iade sağlamaz; işverenin somut açıklaması ve kayıtlar birlikte tartılır.
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Savunma alınmadıysa kesin kazanır mıyım?+
Savunma gerekliliği, sözleşme türü, fesih nedeni ve kanuni istisnaya göre incelenir. Usul eksikliği önemli olabilir; bütün taleplerin otomatik kabulü sonucu çıkarılamaz.