Yüzde sözleşmesi hangi değere uygulanır?
Sözleşmede dava veya hükmolunan şeyin değeri yahut paranın belli bir yüzdesi kararlaştırılabilir. Talep edilen tutar, hükmedilen tutar ve gerçekten tahsil edilen tutar farklı olabileceğinden matrah açık yazılmalıdır. Faiz, brüt/net ayrımı, gider iadesi, kısmi ödeme ve karşı vekâlet ücretinin konumu da açıklanır.
Yalnız başarıya bağlı, kayıpta tüm ücretin iadesi gibi şartlar yüzde sözleşmesiyle aynı kabul edilemez; mesleki bağımsızlık ve TBB disiplin yaklaşımı yönünden ayrıca değerlendirilir. Sonuç veya tahsil garantisi verilmez. Para dışındaki dava konusu mal ve haklardan aynen pay verilmesi yasağı da m.164 kapsamında gözetilir.
500.000 TL matrah için yalnız matematik örneği
| Varsayımsal sözleşme oranı | Çarpım | Açıklama |
|---|---|---|
| %15 | 75.000 TL | Yasal asgari tarife ayrıca kontrol edilir |
| %20 | 100.000 TL | Vergi, masraf ve matrah sözleşmede açıklanır |
| %25 | 125.000 TL | Kanuni üst sınır; zorunlu oran değil |
Örnekte %15 neden tek başına yeterli değildir?
500.000 TL’nin %15’i 75.000 TL olsa da 2025–2026 AAÜT’de ilk 600.000 TL için %16 hesabı 80.000 TL verir. Yardımın türü ve tarife hükümleri incelenmeden 75.000 TL’nin geçerli asgari ücret olduğu söylenemez. Yüzde üst sınırı ile tarife alt sınırı birlikte değerlendirilir. Düşük alacak tutarlarında sözleşme türü ve kanuni sınırlar ayrıca incelenmelidir.
Sabit bedel ve yüzde birlikte yazılırsa
Bir peşin bedel ile yüzde ücretin toplam etkisi hesaplanmalıdır. Aynı hukuki yardımı bölerek yüzde sınırını aşan sonuç elde edilmesi kabul edilemez. Arabuluculuk, dava ve icra farklı yardımların gerçek kapsamıyla açıklanmalı; ücretin mahsup edilip edilmeyeceği sözleşmede belirlenmelidir.
Tahsilat dökümünde ne bulunmalı?
Tahsil edilen ana para, faiz, gider ve karşı vekâlet ayrı gösterilir. Sözleşmeye göre hesaplanan ücret, varsa avans mahsubu, masraf belgeleri ve müvekkile aktarılan bakiye açıklanır. Yüzde ücretin varlığı bütün tahsilatın açıklamasız tutulmasına izin vermez.
Yüzdeyi değerlendirmeden önce
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
Avukat her iş davasında %25 mi alır?+
Hayır. %25 yüzde esaslı ücrette üst sınırdır; zorunlu standart fiyat değildir.
%10 ücret her durumda geçerli mi?+
Hayır. Oran düşük olsa bile uygulanacak asgari tarife ve işin kapsamı incelenir.
Yüzde faiz dahil hesaplanır mı?+
Hangi matrahın kararlaştırıldığına göre incelenir; faiz, ana para ve masraf ayrımı sözleşmede açık olmalıdır.
Peşin bedel yüzdeye eklenir mi?+
Sözleşmedeki mahsup düzeni ve aynı yardım için toplam ücretin yasal sınırları kontrol edilir.
Yüzde ücret dava kazanma garantisi mi?+
Hayır. Ücret yöntemi, davanın sonucuna veya tahsil kabiliyetine garanti oluşturmaz.